Nicosia: de laatste gedeelde hoofdstad van Europa

Nicosia, sinds 1974 verdeeld tussen de Republiek Cyprus in het zuiden en de zichzelf uitgeroepen Turkse Republiek Noord-Cyprus, is de enige hoofdstad in het hart van de Europese Unie die nog fysiek wordt gescheiden door een bewaakte grens.

Het ommuurde historische centrum bezoek je te voet vanaf beide kanten van de demarcatielijn.

De dag begint ten zuiden van de grens, waar het Byzantijns Museum iconen en mozaïeken bewaart, waarvan sommige afkomstig zijn uit kerken in het noorden die na de deling van 1974 beschadigd of geplunderd zijn.

Niet ver daarvandaan hoef je sinds 2008 alleen een identiteitsbewijs te tonen om de voetgangerscontrolepost in de Ledra Street, de commerciëlste straat van de stad, over te steken en in een paar stappen van de Grieks-Cypriotische naar de Turks-Cypriotische kant te gaan.

Aan de andere kant is de gotische Sophiakathedraal, die in 1570 door de Ottomanen werd veroverd, tot moskee gewijd zonder haar torenspitsen te verliezen: nu heet ze de Selimiye-moskee.

Als je langs de omtrek terug naar het zuiden loopt, omsluiten de Venetiaanse muren, stervormig en in de zestiende eeuw gebouwd tegen de Ottomanen, nog steeds het hele historische centrum aan beide kanten van de grens.

Vanuit een café aan de Ledra Street zie je in een paar minuten tijd toeristen met een camera, inwoners die naar hun werk aan de andere kant gaan en soldaten op dienst bij de controlepost voorbijkomen: drie verschillende manieren om op hetzelfde moment dezelfde grens over te steken.

De door de VN bewaakte bufferzone, op sommige plekken maar een paar meter breed, loopt parallel aan de Ledra Street en ligt sinds 1974 bevroren, met winkelborden die nog leesbaar zijn achter de afrasteringen.