Air Ivoire: het verhaal van de nationale luchtvaartmaatschappij die in 2011 verdween

Oprichting en nationalisatie

De operationele start dateert van augustus 1964, vier jaar na de oprichting van de onderneming. Tijdens de eerste vijftien jaar was Air Ivoire een joint venture tussen de Ivoriaanse staat en particuliere partners verbonden aan de Franse gigant UTA, een opzet die gangbaar was bij verschillende nationale maatschappijen van Franstalig Afrika die uit de as van Air Afrique ontstonden. In januari 1976 nam de regering van Ivoorkust de nog particuliere aandelen over, waardoor het bedrijf veranderde in een volledig publieke maatschappij met nationale en regionale verbindingstaken.

Crisis, herstart en definitieve ondergang

De eerste grote terugslag kwam in september 1999, toen financiële moeilijkheden de maatschappij dwongen de vluchten op te schorten. De herstart in 2001 verliep via een nieuw aandeelhouderschap: de holding AAA, voor 51% gecontroleerd door Air France en de verzekeringsgroep AIG, nam het bedrijf over en hernoemde het Nouvelle Air Ivoire. Deze operatie verlengde het leven van de maatschappij met nog een decennium, maar was niet voldoende om de structurele problemen van een klein bedrijf in een steeds competitievere regionale markt op te lossen: het definitieve faillissement kwam in 2011.

De vloot en het laatste netwerk

In de laatste jaren van activiteit opereerde Air Ivoire met een tot ongeveer vijf toestellen verkleinde vloot, voldoende om een netwerk van 14 Afrikaanse bestemmingen vanuit haar hub in Abidjan te bedienen. Dit was een typische omvang voor de Afrikaanse nationale maatschappijen van de tweede categorie uit die periode: genoeg toestellen om de meest gevraagde regionale routes te bedienen, niet genoeg om te concurreren op lange intercontinentale afstanden met de grote Golfmaatschappijen of met Air France.

Wie vandaag Air Ivoire zoekt om een vlucht te boeken, zal haar niet vinden: de maatschappij bestaat sinds 2011 niet meer, en wie van of naar Abidjan wil vliegen, moet zich wenden tot haar natuurlijke opvolger, Air Côte d'Ivoire, opgericht in 2012 en vandaag volop in expansie, met een vloot die in 2025 ook een Airbus A330neo omvat voor de intercontinentale routes naar Parijs. Het verhaal van Air Ivoire blijft desondanks een nuttig hoofdstuk om de chronische moeilijkheden van de middelgrote Afrikaanse nationale maatschappijen te begrijpen: onderkapitalisatie, regionale markten die te klein zijn om schaalvoordelen op te leveren, en een internationale concurrentie die in de jaren 2000 steeds feller werd.